راهنمای سیم کشی و نصب گیرنده ریموت جرثقیل
نصب صحیح گیرنده ریموت جرثقیل فقط به اتصال چند سیم محدود نمیشود. ولتاژ تغذیه گیرنده، ترتیب فرمان ها، مدار توقف اضطراری، کنتاکتورهای جهت و سرعت و اینترلاک الکتریکی باید با نقشه همان دستگاه هماهنگ باشند. یک اتصال اشتباه میتواند حرکت معکوس جرثقیل، فعالشدن همزمان دو جهت یا از کار افتادن توقف اضطراری را به دنبال داشته باشد.
شماره و رنگ سیم های خروجی در مدل های L4، L6، L8، L10، L12 و L40 یکسان نیست. حتی نسخه های تک سرعته و دو سرعته یک مدل نیز میتوانند خروجی های متفاوتی داشته باشند. بنابراین این مقاله منطق عمومی نصب را توضیح میدهد؛ شماره سیم نهایی باید از روی نقشه همراه همان گیرنده خوانده شود.
سیمکشی جرثقیل باید توسط برقکار صنعتی یا تکنسین واجد صلاحیت انجام شود. پیش از شروع کار، برق اصلی قطع، قفل و برچسب گذاری و بی برقی مدار با ابزار مناسب تأیید شود.
سیستم ریموت جرثقیل از یک فرستنده دستی و یک گیرنده نصبشده روی تابلو یا بدنه تجهیزات تشکیل میشود. اپراتور با فشردن هر کلید، فرمانی رادیویی ارسال میکند. گیرنده پس از تطبیق شناسه و فرکانس، رله مربوط به همان حرکت را فعال می سازد.
خروجی گیرنده معمولاً یک کنتاکت رلهای است و نباید موتور جرثقیل را مستقیماً تغذیه کند. این خروجی به مدار فرمان متصل میشود تا بوبین کنتاکتور مربوط به بالا، پایین، شرق، غرب، شمال یا جنوب را فعال کند. مدار قدرت همچنان از طریق کنتاکتهای اصلی کنتاکتورها جریان موتور را تأمین میکند.
در مدلهای مختلف، خروجیهایی مانند موارد زیر وجود دارند:
در بعضی مدلها سیمکشی خروجی از کارخانه انجام شده است. برای نمونه، سازنده گیرندههای SAGA1-L6B و L8B را بهعنوان گیرندههای پیشسیمکشیشده معرفی میکند؛ اما انتخاب ولتاژ و اتصال خروجیها همچنان باید مطابق نقشه مدل انجام شود.
قبل از بازکردن تابلو، مشخصات گیرنده و جرثقیل باید با یکدیگر تطبیق داده شوند. اتکا به رنگ کابل یا تجربه نصب مدل مشابه کافی نیست؛ زیرا رنگبندی و شماره خروجیها میتواند میان سریها متفاوت باشد.
موارد زیر را بررسی و ثبت کنید:
برخی گیرندههای سری SAGA1-L با ورودی DC و برخی با ورودی AC عرضه میشوند. در نسخههای AC نیز ممکن است ترانس چندولتاژی و جامپر انتخاب ولتاژ وجود داشته باشد. دفترچه سری L نصب روی ولتاژ اشتباه را مجاز نمیداند و انتخاب ورودی باید در حالت قطع برق انجام شود.
پیش از شروع سیمکشی، ابزار و تجهیزات مناسب آماده شود تا اتصالهای موقت یا غیراستاندارد ایجاد نشوند:
برای اتصال فرمان ها می توان از سیم فرمان استاندارد استفاده کرد. در مسیرهای طولانی یا محیطهای دارای نویز شدید، انتخاب مسیر مناسب کابل و رعایت فاصله از کابلهای قدرت اهمیت دارد. استفاده از کابل شیلددار زمانی قابل بررسی است که نقشه سازنده یا شرایط طراحی تابلو آن را ضروری بداند.
گیرنده باید در محلی نصب شود که هم از آسیب مکانیکی و حرارتی محفوظ باشد و هم ارتباط رادیویی مناسبی با فرستنده داشته باشد. نصب گیرنده داخل محفظه فلزی کاملاً بسته یا پشت قطعات حجیم میتواند برد و پایداری ارتباط را کاهش دهد.
محل مناسب باید ویژگیهای زیر را داشته باشد:
آنتن نباید زیر صفحه فلزی ضخیم، کنار شینه قدرت یا داخل محفظهای قرار بگیرد که سیگنال را تضعیف میکند. در محیط باز نیز درجه حفاظت بدنه و آببندی گلندها باید با شرایط محل نصب سازگار باشد.
برای انتخاب مجموعهای که فرستنده و گیرنده هماهنگ داشته باشد، مدل های موجود در دسته ریموت کامل جرثقیل قابل بررسی هستند.
گیرنده میان مدار فرمان و کنتاکتورهای حرکتی قرار میگیرد. خروجی هر رله گیرنده، فرمان لازم برای تحریک بوبین کنتاکتور مربوط را فراهم میکند.
| بخش گیرنده | مقصد معمول در تابلو | عملکرد |
|---|---|---|
| ورودی تغذیه | منبع مدار فرمان | روشنکردن گیرنده |
| COM | خط مشترک فرمان | تغذیه مشترک رلههای خروجی |
| START یا MAIN | کنتاکتور اصلی یا رله اجازه | فعالسازی مدار فرمان |
| UP | بوبین کنتاکتور بالابر | حرکت قلاب به بالا |
| DOWN | بوبین کنتاکتور پایین | حرکت قلاب به پایین |
| EAST/WEST | کنتاکتورهای حرکت عرضی | حرکت کالسکه |
| NORTH/SOUTH | کنتاکتورهای حرکت طولی | حرکت پل |
| SPEED 2 | کنتاکتور یا ورودی سرعت دوم | فعالسازی سرعت دوم |
| AUX | آژیر، چراغ یا عملکرد کمکی | فرمان جانبی |
| EMS | مدار توقف یا رله ایمنی | قطع اجازه حرکت |
این جدول فقط منطق اتصال را نشان میدهد. نام خروجی و شماره سیمها باید با نقشه گیرنده مطابقت داده شوند. برای مشاهده انواع سیستمها و انتخاب مدل متناسب با تعداد فرمان میتوان به دسته ریموت جرثقیل مراجعه کرد.
کلید اصلی جرثقیل را قطع کنید و روی آن قفل و برچسب هشدار قرار دهید. سپس با مولتیمتر، نبود ولتاژ را در ورودی تابلو و مدار فرمان تأیید کنید.
فقط خاموشکردن کلید روی تابلو کافی نیست؛ زیرا امکان وجود تغذیه کمکی، برق برگشتی یا مدار فرمان مستقل وجود دارد. خازنها و تجهیزات ذخیرهکننده انرژی نیز باید طبق دستور سازنده تخلیه شوند.
برچسب گیرنده را با ولتاژ واقعی مدار مقایسه کنید. اگر گیرنده دارای انتخابگر ولتاژ یا جامپر داخلی است، تنظیم آن باید پیش از وصل برق انجام شود.
نباید تصور کرد هر گیرنده ساگا مستقیماً با ۲۲۰ یا ۳۸۰ ولت کار میکند. بعضی نسخهها برای ۱۲ یا ۲۴ ولت DC و برخی برای ترکیبهای مشخص AC طراحی شدهاند. اشتباه در این مرحله میتواند ترانس، فیوز یا برد گیرنده را تخریب کند.
بدنه گیرنده را با پیچ و پایه مناسب روی سطح ثابت نصب کنید. محل نصب نباید در معرض لرزش شدید، ضربه مستقیم یا کشش کابل باشد.
کابل را با گلند وارد تابلو کنید و پیش از رسیدن به ترمینالها، مهار مکانیکی مناسبی برای آن در نظر بگیرید. وزن کابل نباید مستقیماً روی برد یا ترمینال داخلی گیرنده قرار بگیرد.
سیمهای تغذیه گیرنده را براساس نقشه به منبع مدار فرمان متصل کنید. فیوز حفاظتی با مقدار توصیهشده سازنده در مسیر تغذیه قرار بگیرد.
در گیرنده DC، پلاریته فقط زمانی نادیده گرفته میشود که سازنده صریحاً چنین قابلیتی را اعلام کرده باشد. در غیر این صورت مثبت و منفی باید دقیق رعایت شوند. در ورودی AC نیز فاز و مسیر برگشت مطابق نقشه متصل شوند.
خروجی رلههای گیرنده معمولاً به یک یا چند خط مشترک متصل هستند. در بعضی مدلها COM مشترک تمام فرمانهاست و در برخی، گروههای حرکتی خط مشترک مستقل دارند.
قبل از پلزدن COMها باید نقشه برد و کابل خروجی بررسی شود. اتصال اشتباه خطوط مشترک ممکن است دو مدار با ولتاژ متفاوت را به یکدیگر متصل کند یا مسیر توقف اضطراری را دور بزند.
رله START معمولاً پس از روشنشدن صحیح فرستنده و آزادبودن توقف اضطراری فعال میشود. خروجی آن میتواند کنتاکتور اصلی یا رله اجازه مدار فرمان را تحریک کند.
در برخی مدلها وضعیت کنتاکت START میان NO و NC قابل تغییر است. این تنظیم باید براساس نقشه مدار و منطق ایمنی انجام شود. تغییر خودسرانه کنتاکت ممکن است رفتار سیستم هنگام قطع ارتباط یا فشردن توقف اضطراری را تغییر دهد.
هر خروجی جهت به بوبین کنتاکتور متناظر متصل میشود. برای نمونه، خروجی UP به مدار فرمان کنتاکتور بالا و خروجی DOWN به کنتاکتور پایین وصل میشود.
خروجی گیرنده نباید جایگزین مدارهای حفاظتی موجود شود. کلید حدی، کنتاکت بیمتال، کنترل فاز، اینترلاک و توقف اضطراری باید همچنان در مسیر فرمان باقی بمانند. در صورت بازشدن هرکدام از این حفاظتها، بوبین کنتاکتور نباید فعال شود.
برای شناخت ساختار مدارهای فرمان و انتخاب قطعات مناسب میتوان محصولات دسته کنتاکتور را بررسی کرد.
در ریموت دوسرعته، مرحله اول شستی معمولاً فرمان حرکت آهسته و مرحله دوم فرمان سرعت بیشتر را صادر میکند. نحوه اجرای این فرمان به طراحی جرثقیل بستگی دارد.
سرعت دوم ممکن است از طریق یکی از روشهای زیر فعال شود:
سیم سرعت دوم نباید بدون بررسی نقشه مستقیماً به بوبین یا ورودی درایو متصل شود. دفترچه سری SAGA1-L10 و L12 نیز نشان میدهد تعداد و آرایش رلههای سرعت در مدلهای تکسرعته و دوسرعته متفاوت است.
بعضی گیرندهها خروجی AUX یا BELL دارند. این خروجی میتواند برای آژیر هشدار، چراغ یا عملکرد کمکی استفاده شود.
اگر جریان مصرفکننده از ظرفیت کنتاکت خروجی بیشتر باشد، باید از رله واسط استفاده شود. هیچ مصرفکنندهای نباید صرفاً براساس ظاهر سیم یا نام عمومی AUX به خروجی متصل شود؛ ظرفیت رله باید از نقشه فنی همان مدل بررسی شود.
پس از پایان سیمکشی، هر سیم از گیرنده تا مقصد نهایی ردیابی شود. شماره سیم، ترمینال و عملکرد آن باید روی نقشه ثبت گردد.
پیش از برقدارکردن موارد زیر کنترل شوند:
در جرثقیل نباید دو فرمان مخالف، مانند بالا و پایین یا چپ و راست، همزمان کنتاکتورهای مربوط را فعال کنند. برای جلوگیری از این وضعیت، معمولاً از اینترلاک الکتریکی و در بعضی مدارها اینترلاک مکانیکی استفاده میشود.
در اینترلاک الکتریکی، کنتاکت بسته کمکی کنتاکتور «بالا» در مسیر بوبین «پایین» قرار میگیرد و برعکس. با وصلشدن یکی، مسیر فرمان جهت مخالف باز میشود. همین منطق برای حرکت طولی و عرضی اجرا میشود.
نباید فقط به نرمافزار یا منطق داخلی گیرنده اعتماد کرد. اگر خرابی رله، اتصال کوتاه سیم یا خطای داخلی رخ دهد، اینترلاک مستقل تابلو مانع فعالشدن همزمان جهتهای مخالف میشود.
کلیدهای حدی نیز باید در مسیر همان جهت قرار بگیرند. برای مثال، رسیدن قلاب به حد بالایی باید فقط فرمان حرکت بالا را قطع کند و امکان حرکت پایین برای خروج از محدوده باقی بماند.
توقف اضطراری باید حرکت خطرناک را متوقف کند و از شروع ناخواسته مجدد جلوگیری کند. در بسیاری از ریموتها، فشردن کلید قارچی EMS باعث قطع رله اصلی گیرنده میشود؛ اما طراحی دقیق مدار به ارزیابی ریسک و ساختار ایمنی جرثقیل بستگی دارد.
برای مدار ایمن باید این موارد رعایت شوند:
دفترچه SAGA توصیه میکند عملکرد کلید EMS و سایر قابلیتهای امنیتی پیش از کار روزانه بررسی شود و در شرایط غیرعادی از EMS استفاده گردد. بااینحال، تعیین سطح ایمنی لازم فقط با ارزیابی ریسک ماشین امکان 
پذیر است.
تست اولیه باید بدون بار و در محدوده ایمن انجام شود. هیچ فردی نباید زیر قلاب، روی مسیر پل یا نزدیک بخشهای متحرک قرار داشته باشد.
برق مدار فرمان را وصل کنید و وضعیت چراغ گیرنده را بررسی کنید. فرستنده را روشن کرده و عملکرد START و توقف اضطراری را بدون صدور فرمان حرکت کنترل کنید.
اگر رله اصلی بدون فرمان مناسب وصل میشود، برق را قطع کرده و مدار START و وضعیت NO/NC را دوباره بررسی کنید.
هر کلید را برای مدت کوتاه فشار دهید و جهت حرکت را کنترل کنید. ابتدا بالا و پایین، سپس حرکت عرضی و در پایان حرکت طولی آزمایش شوند.
اگر جهت اشتباه است، از جابهجایی تصادفی سیمها خودداری کنید. ابتدا مشخص شود خطا از نامگذاری خروجی گیرنده، مدار فرمان یا ترتیب فاز موتور ناشی شده است.
موارد زیر بهصورت جداگانه امتحان شوند:
پس از تست بدون بار، آزمایش با بار کنترلشده و زیر نظر فرد مسئول انجام شود.
رلههای گیرنده برای فرماندادن طراحی شدهاند و نباید موتور را مستقیماً تغذیه کنند. جریان موتور باید از مسیر کنتاکتور و تجهیزات قدرت عبور کند.
وصلکردن گیرنده ۲۲۰ ولت به ۳۸۰ ولت یا اعمال AC به ورودی DC میتواند به برد و ترانس آسیب جدی وارد کند.
رنگ سیم در تمام مدلها معنای ثابتی ندارد. ملاک اصلی شماره سیم و نقشه همراه دستگاه است.
ریموت نباید بیمتال، کلید حدی، کنترل فاز یا توقف اضطراری اصلی را از مدار خارج کند.
اتکا به منطق رادیویی برای جلوگیری از فعالشدن همزمان جهتهای مخالف، حفاظت کافی ایجاد نمیکند.
نزدیکی به شینه، موتور، اینورتر یا صفحه فلزی بزرگ میتواند نویز یا تضعیف سیگنال ایجاد کند.
آزمایش نخست باید بدون بار و با فرمانهای لحظهای انجام شود تا خطای جهت یا سیمکشی خطر کمتری ایجاد کند.
اگر گیرنده روشن نمیشود، ابتدا ولتاژ ورودی، فیوز، انتخابگر ولتاژ و اتصالات تغذیه بررسی شوند. روشنبودن گیرنده بدون عملکرد رلهها میتواند به وضعیت EMS، کد شناسه، فرکانس، مدار START یا فرستنده مربوط باشد.
اگر فقط یک جهت کار نمیکند، مسیر عیبیابی شامل خروجی همان رله، سیم فرمان، کنتاکت اینترلاک، کلید حدی و بوبین کنتاکتور است. کارکرد رله و ثابتماندن موتور نیز معمولاً نشان میدهد ایراد بعد از گیرنده و در مدار فرمان یا قدرت قرار دارد.
برای بررسی مرحلهبهمرحله این مشکلات میتوان از مقاله علت کار نکردن ریموت جرثقیل استفاده کرد. در صورت خرابی فیزیکی نیز برد، رله، قاب و سایر قطعات یدکی ریموت جرثقیل باید دقیقاً با مدل دستگاه تطبیق داده شوند.
سیم COM خط مشترک رلههای خروجی است. ساختار آن در همه مدلها یکسان نیست و ممکن است خروجیها یک یا چند COM مستقل داشته باشند. اتصال باید طبق نقشه همان گیرنده انجام شود.
در نصب معمول، خروجی گیرنده به مدار فرمان و بوبین کنتاکتور متصل میشود. موتور از طریق مدار قدرت و کنتاکتهای اصلی کنتاکتور تغذیه میشود.
فقط اگر برچسب و نقشه همان گیرنده، ورودی ۳۸۰ ولت و روش صحیح انتخاب آن را تأیید کنند. تشخیص ولتاژ از روی ظاهر دستگاه امکانپذیر نیست.
مدل دوسرعته برای هر جهت، خروجی یا رله اضافی مربوط به مرحله دوم فرمان دارد. این خروجی ممکن است کنتاکتور سرعت دوم یا ورودی دیجیتال اینورتر را کنترل کند.
احتمال دارد خروجیهای جهت اشتباه متصل شده باشند یا ترتیب فاز موتور درست نباشد. پیش از جابهجایی سیمها باید مشخص شود خطا در مدار فرمان است یا مدار قدرت.
عدد ثابتی برای تمام پروژهها وجود ندارد. گیرنده باید در محدوده مجاز سازنده، دور از ضربه و موانع فلزی و در محلی قابلدسترسی برای سرویس نصب شود.
سیمکشی صحیح گیرنده ریموت جرثقیل با شناسایی مدل، ولتاژ تغذیه و منطق خروجیهای آن آغاز میشود. پس از نصب مکانیکی، تغذیه، خط مشترک، رله اصلی و فرمانهای حرکتی باید مطابق نقشه همان دستگاه به مدار فرمان متصل شوند.
حفظ کلیدهای حدی، اینترلاک جهتهای مخالف، حفاظت اضافهبار و توقف اضطراری در تمام مراحل ضروری است. پس از سیمکشی نیز سیستم باید ابتدا بدون بار و سپس با بار کنترلشده آزمایش شود. مهمتر از همه، شماره و رنگ سیمهای یک مدل نباید برای گیرندهای دیگر مبنا قرار گیرد؛ نقشه همراه دستگاه همیشه مرجع نهایی نصب است.
